Weekend w Puszczy Zielonce

Poszukując terenów, które nadawałyby się na całodzienną lub weekendową wyprawę z Poznania warto pamiętać o Puszczy Zielonce. Jest to jeden z najciekawszych kompleksów leśnych Wielkopolski.



Jej wspaniałe walory przyrodnicze, polodowcowy krajobraz z licznymi wzniesieniami i jeziorami sprawił, że znaczna część tego terenu został zakwalifikowana jako tereny chronione i przekształcone w parki krajobrazowe - Park Krajobrazowy Puszcza Zielonka, Lednicki Park Krajobrazowy i Park Krajobrazowy "Promno".

Puszcza Zielonka posiada także wiele obszarów o wyjątkowych walorach przyrodniczych, objętych ochroną jaką stanowią rezerwaty. Godne uwagi są zwłaszcza Uroczysko Maruszka - najcenniejszy przyrodniczo fragment puszczy porośnięty borem sosnowo-dębowym z domieszką grabów, buków i olszy oraz pokryty wiosną przepięknym kwiatowym dywanem rezerwat "Śnieżycowy Jar". Niezwykle interesujące są także Jezioro Bolechowskie, ciekawy odosobniony zbiornik wodny w stanie silnego zarastania i drugi co do wysokości szczyt Wielkopolski - Dziewicza Góra (143 m n.p.m.).

Puszcza Zielonka to doskonały teren rekreacyjny. Obfituje ona w szlaki przeznaczone dla turystyki pieszej i rowerowej. Do najciekawszych spośród nich należą: czerwony ze Skoków do Czerwonaka,  niebieski z Dziewiczej Góry do Sławy Wielkopolskiej i zielony z Promna do Śnieżycowego Jaru i Rożnowa. Ogółem przez Puszczę przebiega 8 tras pieszych, choć część z nich ma wyłącznie charakter łącznikowy.

O ile szlaki turystyczne funkcjonują na terenie Puszczy Zielonki od wielu lat to trasy rowerowe zostały wytyczone stosunkowo niedawno. Celem ich oznaczenia było z jednej strony propagowanie  atrakcyjnych  terenów parku krajobrazowego, z drugiej zaś ułatwienie poruszania się turystów wśród wielu malowniczych dróg gruntowych i leśnych. Trakty te wyznaczone zostały zwykle drogami nie przewidzianymi dla ruchu samochodowego lub też charakteryzujące się jego niewielkim natężeniem co zapewnia znaczne bezpieczeństwo podróżowania. Podstawowy układ tras rowerowych stanowią dwa pierścienie rowerowe: Duży Pierścień Rowerowy o długości 51,7 km oraz Mały Pierścień Rowerowy mający 35,4 km. Uzupełnione są one dziewięcioma promieniście rozchodzącymi się trasami łącznikowymi. Łączna ich długość stanowi około 270 kilometrów. Oprócz tras wchodzących w skład Pierścieni przez tereny Puszczy Zielonki przebiegają także europejskie trasy rowerowe systemu EuroVelo nr 2 i nr 9 a także Pierścień dookoła Poznania i Piastowski Trakt Rowerowy  wchodzące w skład Wielkopolskiego Systemu Szlaków Rowerowych.

Planując wyprawę do Puszczy Zielonki koniecznie należy zdobyć Dziewiczą Górę, która  stanowi swoisty punkt wyjścia i chrzest bojowy dla turystów. Na jej szczycie znajduje się niedawno zbudowana czterdziestometrową wieża widokowa. Choć jej głównym zadaniem jest ochrona przeciwpożarowa puszczy to niewątpliwą atrakcją jest wspaniała panorama okolicy, rozciągająca się z tarasu widokowego na wysokości 30 metrów. Aby się tam dostać należy pokonać 172 schody  oraz wykupić za 2 złote bilet wstępu. Najłatwiej dostać się do niej od strony miejscowości Czerwonak. Dalej, w zależności od upodobań, można podążyć szlakiem niebieskim w kierunku jezior w okolicy Tuczna lub skierować się szlakiem czerwonym w głąb puszczy. Trasa rowerowa pozwoli nam dojechać do zabytkowego sanktuarium w Dąbrówce Kościelnej, a dalej w dowolnym momencie możemy wrócić traktem łącznikowym do Murowanej Gośliny lub Poznania.

Choć Puszcza Zielonka to przede wszystkim propozycja na krótkie weekendowe wyjazdy to jednak ogromna liczba szlaków oraz miejsc godnych odwiedzenia sprawi, że istnieje możliwość zaplanowania wielu ciekawych wycieczek rozłożonych w czasie na cały rok.
        

Puszcza Zielonka zajmuje obszar ok. 15 tys. ha. Obecnie zasobami leśnymi tego kompleksu administrują nadleśnictwa Łopuchówko i Czerwonak oraz Lasy Doświadczalne Akademii Rolniczej w Poznaniu.

Niegdyś lasy należały do klasztorów Cystersów w Owińskach i Wągrowcu. Już w roku 1848 w Zielonce utworzono Nadleśnictwo, które w 1946 przeniesiono do Łopuchówka. Puszcza obejmuje pasmo morenowe i rozległą wysoczyznę o pagórkowatym charakterze wchodzącą w skład Wysoczyzny Gnieźnieńskiej. Istotnym walorem krajobrazowym jest duża liczba jezior położonych w rynnie ciągnącej się od Pobiedzisk do Murowanej Gośliny. Lasy Puszczy Zielonki są od dawna obiektem doświadczalnym dla nauk leśnych. Od 1870 r. prowadzono tutaj badania nad określeniem przydatności obcych gatunków drzew w gospodarstwie leśnym i zakładano powierzchnie doświadczalne, m.in. z jodłą kaukaską
i jednobarwną, cyprysikiem groszkowym i Lawsona, sosną smołową i wydmową, żywotnikiem olbrzymim, orzesznikiem pięciolistkowym, daglezją zieloną. Od 1925 r. część puszczy stała się obiektem doświadczalnym i dydaktycznym dla poznańskiego wydziału leśnego. W 1979 r. założono w Zielonce arboretum leśne o powierzchni blisko 90 ha.

Puszcza Zielonka obok walorów przyrodniczych ma także duże wartości historyczne
i pamiątkowe. Są tutaj zachowane liczne stanowiska archeologiczne, ślady dawnego budownictwa wiejskiego, zabytkowe dwory i parki podworskie.